De Notenkraker is een ballet uit 1892 op muziek van Pjotr Iljitsj Tsjaikovski. De oorspronkelijke choreografie, gebaseerd op een sprookje van de Duitse schrijver E.T.A. Hoffmann, was van Marius Petipa en Lev Ivanov. Het stuk, dat ook geschikt is voor kinderen, speelt rond de kerstboom. De Notenkraker wordt om deze reden dikwijls rond kerstmis uitgevoerd.
Het verhaal:
De Notenkraker gaat over een meisje dat Clara Staalboom heet. Het verhaal begint op kerstavond. Er zijn verschillende mensen op bezoek waaronder de raadselachtige heer Drosselmeijer. Clara krijgt van hem een notenkrakerpop en Frits, haar broertje, krijgt een soldatenpak met zwaard. Als alle gasten weg zijn dan gaat Clara slapen. In haar droom komt de notenkrakerpop tot leven. Hij verandert in een prins.
Clara en de prins raken al snel verliefd en zijn gelukkig. Maar de prins heeft een grote vijand, de Muizenkoning. De Muizenkoning en zijn muizen veranderen de prins in een levende Notenkraker. Clara wil de Notenkraker graag helpen maar ze weet niet hoe.
De Notenkraker vecht tegen de horde muizen, waardoor ze in het binnenste van Drosselmeijers toverlantaarn belanden. Daar ontmoeten ze de sneeuwkoningin en de Suikertaart Fee. De Suikertaart Fee en de prins nemen Clara mee op een magische reis. Die voert hen langs verschillende exotische landen. Als eerste zijn ze in Spanje, daarna worden ze langs Arabië gevoerd, daarna langs China, daarna langs Rusland en als laatste langs Griekenland. Elk land had zijn eigen dans en muziek. Als Clara en de Notenkraker uit de toverlaantaarn zijn gekomen, dan gaat de Notenkraker de Muizenkoning opzoeken en daagt hem uit. Als ze even aan het zwaardvechten zijn, dan wordt de Notenkraker geraakt. Hij is te zwaar gewond om verder te vechten.
Gelukkig is daar Frits gekleed in zijn soldatenpak met zwaard. Hij vecht verder tegen de Muizenkoning. Als de Muizenkoning even niet oplet dan steekt Frits hem neer. Frits kijkt of de Muizenkoning nog leeft, maar deze is dood. Dan gebeurt er iets met de Notenkraker. Hij verandert weer in een prins. Samen dansen ze een Geweldige Pas de deux en een mooie liefdesdans. Dan wordt Clara weer wakker, alles lijkt normaal. Ze rent snel naar haar notenkrakerpop, en ze ziet dat dat hij weer gewoon een pop is. Ze had alles gedroomd.
